Ammoniaktransport van North Sea Port naar het achterland via Zeeland en Vlaanderen is technisch haalbaar

Verschillende bedrijven in North Sea Port hebben plannen om ammoniak te importeren en op te slaan in Vlissingen en Terneuzen. Daarom lieten North Sea Port, Smart Delta Resources en de Provincie Zeeland onderzoeken hoe ammoniak veilig en efficiënt via België kan worden vervoerd naar het achterland. Uit deze haalbaarheidsstudie blijkt dat een ammoniakpijpleiding technisch mogelijk is, veilig kan en op termijn ook economisch rendabel kan zijn. De concrete realisatie wordt echter niet op korte termijn verwacht.

Dat betekent dat een pijpleiding van North Sea Port naar Antwerpen en het Duitse Ruhrgebied loont zodra er voldoende ammoniak wordt vervoerd en dit goedkoper wordt dan vervoer per schip of trein. Daarbij is nauw overleg nodig met Nederlandse en Belgische overheden over onder meer duidelijke afspraken rond veiligheid.

Drie vormen van transport blijven nodig
Om het vervoer van ammoniak de komende jaren goed te organiseren, is het nodig om drie vormen van transport gelijktijdig te ontwikkelen: spoor, binnenvaart en pijpleiding. Bij kleinere hoeveelheden is vervoer per spoor het goedkoopst. Voor middelgrote volumes is vervoer via de binnenvaart vaak efficiënter. Het transport via spoor of binnenvaart is sowieso nodig om de markt te laten groeien en tot de schaalgrootte van transport via pijpleiding te komen. Gaat het vervolgens om nog grotere hoeveelheden ammoniak, dan is het transport via een pijpleiding op lange termijn de voordeligste optie. De haalbaarheidsstudie hanteert hierbij een behaald volume van 3 miljoen ton ammoniak per jaar in 2040.

Pijpleiding voordelig op lange termijn
Ammoniak vervoeren per spoor, binnenvaart of pijpleiding; elke vervoersmogelijkheid heeft echter zijn specifieke beperkingen en voordelen. Het vervoer via het spoor gebeurt vandaag al. Het spoor is echter op veel plaatsen druk bezet en uitbreiden vraagt letterlijk ruimte, tijd en investeringen. Er zijn ook binnenvaartschepen om de ammoniak te vervoeren, maar dat aantal is eerder nog beperkt. Uitbreiding van deze vloot kost ook tijd en geld. Maar spoor én binnenvaart blijven weliswaar op respectievelijk korte en middellange termijn onmisbaar. Samen zorgen ze ervoor dat bedrijven stap voor stap steeds meer bevoorraad kunnen worden, ook als zij (nog) geen aansluiting op een pijpleiding hebben. 

Kijken we over een langere periode van 25 jaar - tot 2050 - dan blijkt dat een pijpleiding voor grote hoeveelheden ammoniak de laagste kosten heeft. Er dient dan alvast gestart te worden met de (verdere studies voor de) ontwikkeling van een pijpleiding tussen het havengebied van North Sea Port en bijvoorbeeld Antwerpen. De waterstofleidingen van Gasunie en Fluxys blijven noodzakelijk en zullen wel op korte termijn gerealiseerd moeten worden.

Belang voor energietransitie in Europa
Ammoniak speelt een belangrijke rol in de energietransitie. Het kan worden gebruikt als brandstof, als grondstof voor de industrie en als een manier om waterstof te vervoeren. In North Sea Port zal een aantal bedrijven ammoniak als brandstof en grondstof gebruiken. Zowel in Nederland, België als Duitsland zien we een groeiende vraag naar duurzame energie en grondstoffen. Nederlandse en Belgische havens, waaronder North Sea Port, kunnen uitgroeien tot belangrijke toegangspoorten voor ammoniak die buiten Europa wordt geproduceerd en naar het achterland wordt getransporteerd. Daarmee ondersteunen zij de Europese klimaatdoelen, zoals het verminderen van broeikasgasuitstoot met 55% tegen 2030 en het streven naar een klimaatneutraal Europa in 2050.

Het onderzoek werd op vraag van North Sea Port, Smart Delta Resources en de Provincie Zeeland uitgevoerd door adviesbureaus WSP en Aviv, samen met verschillende bedrijven actief in North Sea Port.

De Managementsamenvatting van het onderzoek vindt u hier: Publicaties | Smart Delta Resources